NetteTercume.com

Online Translation Agency

Tarihte Çeviri ve Çevirmen

leave a comment »


Çeviriyle ilgisi olmayan biri bile, dillerin 100.000 yıl önce oluştuğunu düşünerek, çeviri tarihinin ne kadar eskiye dayandığını görebilir. Çeviri tarihinin başlangıcına, bunca asırdır neler olduğuna birlikte bakalım:

Yazı yaklaşık 5000 yıl önce bulunduğu için, sözlü çevirinin tarihi daha eskiye dayanır.

Yazılı çevirinin ilk örneklerine Sümerlere ait resmi antlaşma metinlerinde rastlanmıştır. Mısır yazıtlarında da yabancıların mahkemede vermiş oldukları ifadelerin Mısır diline çevrildiği görülmüştür.

Yunanlı Livious Andronicus tarihte kayıtlara geçmiş ilk çevirmendir. Odissea Destanı’nı Latinceye çevirmiştir.

İlk çeviri kuramcıları Cicero ve Horace’dir. Cicero çevirilerini okura göre yaparak erek odaklı çeviri kuramını, Horace ise metinleri kelimesi kelimesine çevirerek kaynak odaklı çeviri kuramını ortaya sürmüştür.

830 yılında Bağdat’ta kurulan Beyt-ül Hikme (Bilgelik Evi) Kütüphanesi tarihteki ilk çeviri bürosu olarak anılır. Burada İslam dışı kültürlerin metinleri Arapçaya çevriliyordu.

Orta Çağ’da İspanyollar tarafından Toledo Okulu kurulmuş, burada Arapça metinler çevirmenler tarafından Latinceye ve İspanyolcaya çevrilmiştir.

Martin Luther İncil’i Almancaya alışılagelmişin dışında –halkın kullandığı dili kullanarak- çevirdi ve erek okur odaklı çeviri anlayışı daha yaygın bir hal hazandı.

Çevirmenler de tarih boyunca toplumda çeşitli yerler edinmişlerdir. Örneğin Roma İmparatorluğu’nda paralı askerlerin yönetiminde –askerler farklı kökenli oldukları için- çevirmenler oluyordu. Afrika toplumlarında, çevirmenler akıllı adam olarak adlandırılıyordu. Akıllı olmanın ırsi olduğuna inanıldığı için, çevirmenlik babadan oğula geçiyordu. Orta Çağ’da ise çevirmenler, tacirlerin yanında yer alıyordu.

Çeviri tarihine şöyle bir göz atarak, çevirinin/çevirmenin hep önemli olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Bu önem asırlar geçtikçe daha da artmıştır çünkü artık daha evrensel, ülkelerin, kültürlerin birbiriyle daha fazla etkileşim içinde olduğu bir dünyadayız.

Başak Yılmaz

Editör

NetteTercume.com

Written by NetteTercume

Temmuz 14, 2011 9:28 am

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: