NetteTercume.com

Online Translation Agency

Çevirinizi Firmalara Yaptırmanız İçin 10 Neden Serisi – Giriş – 2

leave a comment »


“Çeviri yalnızca
bir kelime sorunu değildir…”

Anthony Burgess

 Dil bilen herkesin yapabildiği işi yaptıkları düşünülmelerinin aksine; çevirmen diye tanımladığımız kişiler, herhangi bir dil çiftinde kelimelerin yerlerine yenilerini yerleştirmekten fazlasını yapan, tercüme işinin profesyonel ehilleridir aslında. En azından öyle olmaları gerekir. Mesleklerinin onlara kazandırdığı “çevirmenlik” sıfatını hak edenler, yıllarını alan dil eğitimlerinden sonra, yine yıllarını alan iş tecrübeleriyle diğerlerinden ayrılırlar. Zira gerçek çevirmenlerin, bu mesleği ek iş olarak icra edenlerden en büyük farkları da, onlara kalitenin felsefesini öğreten de budur. İlk gününden itibaren, kaynak dildeki kelimeleri erek (hedef) dile taşırken yaptıkları kelime değişimlerine ek olarak; tüm çevirinin sanki erek dilde yazılmış gibi özgün, sade ve amacına hizmet eden tümceler oluşturanlar gerçek çevirmenlerdir. Çünkü bu herkesçe bilinen bir gerçektir ki; bir filmi dublajlı izlemek ile orijinalini izlemek arasında ne kadar şaşırtıcı bir fark varsa, başka bir dilden çevrilmiş bir metni okumak ile kendi dilinde yazılmış bir metni okumak arasında da öyle fark vardır. İşte tam burası, profesyonel çevirmenlerin devreye girip yaptıkları çevirinin en az orijinali kadar etkileyici ve amacına hizmet edici bir yapıya sahip olmasını sağladıkları yerdir.

Çevrilmiş bir metnin, orijinali kadar etkileyici olmasını ve çeviri kokmamasını sağlayan en önemli unsur; kaynak metnin amacına lâyıkıyla hizmet etmesidir. Mesele şu ki; coğrafî farklılıkların yanı sıra kültürel farklılıklar da taşıyan herhangi iki ulusun dilleri arasında çeviri yapabilecek bir kişinin, her iki dilin hem yazım kurallarına hem de kültürel söyleyiş özelliklerine ve deyimlerine hâkim olması gerekmektedir-ki asıl amacına hizmet edebilen çeviriler yapabilsin. Eğer bir kampanya düzenleme niyetindeyseniz, doğal olarak kampanyanızın ilgi çekici olmasını ve sizin yararınıza sonuçlar vermesini hedeflersiniz. Birlikte çalışmakta olduğunuz tercüme firmasının, sizin kendi ülkenizde yayımlamakta olduğunuz kampanya reklamlarını çevirirken erek dilin ve kültürün özelliklerini tam anlamıyla kavramış ve neyin ilgi çekeceğinin bilincinde olan çevirmenlerle yaptığı çevirilerden başkası, kendi ülkenizdeki reklamlarınızla aynı amaca lâyıkıyla hizmet edemez. Cümlenin daha kolay anlaşılması için konuyu şöyle aydınlatalım: Reklam için kullandığınız sloganın fonetik (sessel) özellikleri, akılda kalıcılığı kolaylaştırabilmek için en üst seviyede tutulur. Üstelik slogan içinde kullandığınız kelimelerin kaynak dilde yan anlamları varsa ve siz bu yan anlamları ima etmekteyseniz; tüm bu özelliklerin erek dilde de gerçekleştirilmesi gerekecektir. Konuyu Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nin 1. Sayısında Doç. Dr. Ayfer Altay’ın güzel ve açıklayıcı örneğiyle sonlandırmakta fayda var: Günümüzde bir temizlik malzemesi olarak kullanılan, adını reklamlarda sık sık duyduğumuz “Mr. Muscle”ın, İngilizcesi pek iyi olmayan Türk tüketicisi için kaslı ve güçlü erkek kadar etkili bir temizleyici imgesini yaratmakta başarısız olması; kalitesiz ve sıradan bir çevirinin ürünü olmasından kaynaklıdır. Dağıtıcı firmanın, ürünü o isimle tescil ettirmiş olma ihtimali affedilir gözükse de; ürünün Türk tüketicisine daha uygun bir isimle pazarlanmasının getirebileceği avantajlardan yoksun kalmaya değmeyeceği kesindir. İşte bu, işinde uzman ve asıl amaca hizmet eden çevirmenlerin önemini kanıtlayan durumlardan birisidir.

İşinde bu denli profesyonel olmayı hedefleyen çevirmenlerden enerji alan bir tercüme firmasıyla çalışmak; doğru, tam ve verimli çevirinin tadını çıkarmayı da peşinden getirir. Kaynak metnin amacını ve etkinliğini dile getiriş tarzını kavradıktan sonra, erek dile taşınacak olan kelime çeşitlerinin sıra, derece, kapsam ve tür açısından ustaca kullanımını sağlayabilecek kişiler, yine yalnızca profesyonel çevirmenlerle çalışan tercüme bürolarıdır.

Emin Tugay Ersoy

Editör

NetteTercume.com

Written by NetteTercume

Ağustos 2, 2011 6:55 pm

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: