NetteTercume.com

Online Translation Agency

Bilimsel ve Teknik Çeviri

leave a comment »


Çeviri, bilimsel ve teknolojik bilginin yayılmasında ve dolaşımında en önemli araçlardan biri olagelmiştir. Tarihsel olarak bakıldığında matematik, tıp, astronomi gibi alanlarda 12. Yüzyılda Arapçadan Latinceye yapılan çevirilerin bugün Batıda bilimin temelini oluşturduğu söylenebilir. Çeviri stratejileri açısından bakıldığında bilim ve teknoloji metinlerinin öncelikli olarak ele alınması gereken başlıca iki yönü vardır: terminoloji ve çeviri metinlerin kullanılabilecek bir nitelikte olmaları.

Bilim ve teknoloji alanları genellikle terminolojinin yoğun olduğu alanlar olarak karşımıza çıkar ve bu alanlarda üretilen metinlerin çevirisinde de terminoloji açısından doğru karşılıklar bulunması, ya da yoksa oluşturulması öncelikli stratejilerden biri olmaktadır. Prof. Peter Newmark konuyla ilgili çalışmasında teknik bir metinle karşı karşıya gelen çevirmenin öncelikle metnin tümünü okumasını, metnin amacını, işlevini, ele aldığı konuya benimsediği yaklaşımı anlamasını önerir.

Bir sonraki aşama metindeki terimlerin taranması, araştırılması gereken sözcüklerin işaretlenmesi ve karşılıklarının sözlük, ansiklopedi ve bilimsel kaynaklarda araştırılmasıdır. Newmark’a göre çevirmenler sıklıkla bildiklerini sandıkları terimleri yanlış kullanırlar, bu yüzden karşılıklarından emin oldukları terimleri bile iyice araştırmaları gerekir. Newmark için özellikle sorunlu olan terimler metinde bir kez geçen, anlamı bağlamdan çıkarılamayan terimlerdir. Öte yandan, kimi araştırmacılar teknik ve bilimsel metinlerde terminolojiden daha önemli noktalar olduğunu öne sürmekte ve teknik çevirinin herşeyden önce teknik bir metin yazmak olduğunu, yalnızca kaynak dilden erek dile terim transferi olmadığını vurgulamaktadır. Bu bakış açısına göre teknik çeviri bir teknik iletişim biçimidir ve yalnızca okuru teknolojik konularda bilgilendirmekten ibaret değildir. Bilimsel makaleler bu amacı gütse de teknoloji alanında kullanım kılavuzu, teknik ürün bilgileri, ilaç prospektüsü gibi belgeler kullanımlık metinlerdir ve bu tür metinlerin çevirisinde önemli olan erek okurların aldıkları bilgileri “kolay, uygun ve etkin bir biçimde” kullanıp kullanamayacaklarıdır. Bu nedenle okura sunulan çevirinin okurun erişebileceği bir anlaşılabilirlik, netlik ve hızla sunulması gerekir. Diğer bir deyişle teknik çeviri anlaşılabilirlik açısından erek dilde yazılmış metinlerden farklı olmamalı ve mümkün olduğunca  erek dilde sözkonusu teknik alanda gelenekselleşmiş kullanımlara uygun olmalıdır. Bu koşulları yerine getiren  çeviriler yapabilmeleri için teknik çevirmenlerin ilgili alanda yeterli bilgi sahibi olmaları, erek dilde gerekli yazı yazma becerilerine sahip olmaları, araştırma yapmayı bilmeleri ve teknik alanda karşılarına çıkabilecek farklı metin türlerine hakim olmaları beklenir.

Written by NetteTercume

Eylül 19, 2012 10:35 am

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: