NetteTercume.com

Online Translation Agency

Basın Dili Gazete Dili Üzerine Notlar

leave a comment »


İngilizce’de haber dilinin kendine özgü kuralları vardır. Söz gelimi, haber başlıkları gerek kullanılan dil, gerekse izlenen dil bilgisi kuralları açısından gündelik dil kullanımından oldukça ayrımlar gösterir. Seçilen sözcükler daha çarpıcı ve etkili türdendir. Olabildiğince az sözcük kullanılarak yer kazanılmaya çalışılır. Öte yandan başlıklar dışında haber yazımında kullanılan kimi etkili, kısa, çarpıcı sözcükler basın dilinde özellikle sıkça kullanılır. Bunlardan kimileri aşağıda verilmiştir.

Gazete haber dilinde sıkça kullanılan sözcüklerden seçmeler:

back: to support (desteklemek)
France backs British peace move
bid: to attempt
New Ararat bid by American team
blaze: fire
Three die in hotel blaze
boost: encouragement; to appeal for
Government plans to boost exporters.
call for: to demand for; to appeal for
The party calls for cabinet corruption enquiry                                                                                                                    
clash: violent disagreement; to disagree violently
Students in clash with police
curb: restrict, restriction
New price curbs proposed
drama: Dramatic event, tense situation
Palestinean Liberation leader in Orly airport kidnap drama
drive: united effort
Drive to save water
envoy: ambassador
Prime Minister sees British envoy
gems: jewels
1.000.000 TL gems stolen
haul: amount stolen in robbery, or seized by police or customs
Big gold haul in train robbery
head: leader; to lead
Commonwealth heads to meet in Paris
hit: affect badly
Snowstorms hit transport
hold: keep under arrest
Palestineans held in Israel
key: important, vital
Key witness disappears
link: connection, contac
New trade link with Russia
mission: delegation : (official group sent to conference etc)
Shots fired at UN mission
move: step towards a particular result (often political)
Move to abolish death penalty
oust: drive out, replace
Moderates ousted in union elections
pact: agreement
Nuclear pact runs into trouble
pit: coal mine
New pit strike threat
plea: call for help
Big response to plea for earthquake victims
PM: Prime Minister
PM resigns
poll: election, public opinion survey
Socialists ahead in poll
premier: Prime Minister
Premier in spy scandal
probe: investigate; investigation
Call for student drug probe
Police probe racing scandal rumors
quit: resign
PM quits
raid: to attack, robbery
Police raid mayor’s flat
9 million gem raid
riddle: mystery
Missing envoy riddle drama
scare: public alarm, alarming rumour
Cancer scare
split: disagreement
Labour split on prices
switch: to change
Defence policy switch
swoop: to raid
Police swoop on drug gang
threat: danger
Labour strike threat
top: exceed
Imports top 250.000 dollars
vow: to promise
Exiled leader vows to return

İngilizce gazete haber yazımıyla ilgili kimi kurallar
Gazete başlıklarının yazımında kullanılan dil bilgisi kuralları öteki yazım kurallarından kimi ayrımlar gösterir:

1. Gazete haber başlıkları her zaman tam tümce değildir
More earthquake deaths.
2. Gazete haber başlıklarında, üç dört ve daha çok ad öbeği bir arada bulunabilir:
Furniture factory pay cut riot

Bu tür anlatımlarda en son addan önceki adlar sıfat görevi görürler. Bu tür haberleri anlayabilmek için en kolay yol başlıkları geriye doğru okumaktır:
‘Furniture factory pay cut riot’ refers to’a riot about a cut in pay for the workers in a factory that makes furniture.

3. Tanımlıklar (articles) ve ‘to be’ eylemi genellikle kullanılmaz:
Shakespeare play immoral, says director
4. Gazete haber başlıkları yazımında zamanların özel bir kullanım biçimi vardır; örne¬ğin bu tür başlıklarda ‘is coming’, ‘has gone’ gibi karmaşık biçimler kullanılmaz, bunların yerine come, goes gibi geniş zaman biçimleri kullanılır.

Örnekler:
Turkey sends food to famine victims (Turkey is sending/has sent…)
Students fight for course changes (Students have fought…)
Fat babies cry less, says doctor.

Kimi zaman değişmekte olan ya da gelişmekte olan durumları belirtmek için şimdiki zaman kullanılır fakat bu durumlarda yardımcı eylem olarak kullanılan is ve are tümcede yer almaz.

World heading for energy crisis Finland getting warmer, say researchers.

5. Gelecek zaman için gazete başlıklarında genellikle eylemlik (infinitive) kullanılır:
Premier to visit China
The party to announce cabinet changes on Monday

6. Edilgen (passive) yapılar yardımcı eylem kullanılmadan eylemlerin üçüncü biçimiyle oluşturulur:
Man held in police in murder hunt (a man is being held)
Terrorists killed in explosion (terrorists were killed…)

Bu tür başlıklar kimi zaman kolaylıkla yanlış anlamalara yol açabilirler. Söz gelimi, ‘Black teenagers attacked in riot’ tümcesinde saldırıya uğrayan gençlerdir (teenagers), onlar birine saldırı düzenlememişlerdir. Eğer gençler saldırı düzenlemiş olsalardı o zaman haber başlığında geniş zaman kullanılırdı ve başlık ‘Black teenagers attack’ biçiminde düzenlenirdi.

Journalistic Codes
of Ethics

Written by NetteTercume

Ekim 16, 2012 6:48 pm

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: